در حال جویدن یخ یا یک تکه آبنبات سفت هستید که متوجه میشوید چیز سختی در دهانتان وجود دارد که نه ذوب میشود، نه حل میشود. وقتی میفهمید که این تکه سخت چیست و در اصل یک تکه از دندان شکستهتان را در دهان دارید، حالتان بد میشود. هرچند مینای پوشاننده دندان سختترین بافت بدن با بیشترین مقدار مواد معدنی است، استحکام مینا نیز حدی دارد. زمین خوردن، وارد شدن ضربه به صورت یا جویدن چیزی سخت، بهخصوص در صورتی که دندان پوسیده باشد، میتواند باعث لبپر شدن یا شکستن دندان شود. اگر متوجه لبپریدگی دندانتان شدید، وحشت نکنید، چون دندانپزشکتان روشهای بسیاری برای ترمیم لبپریدگی دندان دارد. روشهای ترمیم لبپریدگی دندان و هزینه آن را در این مقاله برایتان توضیح میدهیم.
هشدار! لب پریدگی دندان را جدی بگیرید
[sv slug=”alert”]بهترین کار این است که دندان لبپرشده را پس از آسیبدیدگی در اولین فرصت درمان کنید تا از آسیب بیشتر جلوگیری کنید. اگر متوجه شدید که پالپ یا ریشههای دندان در اثر لبپر شدن دندان نمایان شده است یا دچار درد طاقتفرسایی شدید، فوراً به دندانپزشک مراجعه کنید. پالپ به بخش داخلی دندان گفته میشود که حاوی عصب و رگهای خونی است. اکثر دندانپزشکان وقتی را در برنامه کاریشان برای موارد اورژانسی خالی میگذارند یا پس از اتمام ساعت کاری معمولشان برای ارزیابی آسیب دندانتان در مطب میمانند. اگر لبپریدگی دندان را درمان نکنید، ممکن است آسیبی دائمی به دندان وارد شود، در حدی که دندان دیگر عملکردی نداشته باشد و چارهای جز کشیدنش باقی نماند.[sv slug=”alert1″]
اقدامات و مراقبت های اولیه بعد از لب پریدگی دندان
اگر دندانتان لبپر شد، در اولین فرصت به دندانپزشک مراجعه کنید. در غیر این صورت ممکن است دندانتان آسیب بیشتری ببیند یا عفونی شود و احتمالاً در نهایت مجبور شوید دندانتان را بکشید. در مدتی که منتظر مراجعه به پزشک هستید، اقدامات خودمراقبتی زیر را انجام بدهید:
- اگر دندان درد داشتید، استامینوفن یا مسکن بدون نسخه دیگری مصرف کنید. میتوانید دهانتان را با آب نمک شستشو بدهید.
- خونریزی را با اعمال فشار متوقف کنید و اگر خونریزی شدید بود، برای کمک با دندانپزشک تماس بگیرید.
- برای کاهش درد و ورم از کمپرس سرد استفاده کنید.
- اگر لبپر شدن دندان باعث تیز یا ناهموار شدن لبه دندان شد، آن را با یک تکه موم پارافین یا آدامس بدون قند بپوشانید تا زبان یا داخل لب یا گونهتان را نبرد.
- اگر دندانتان به طور کامل افتاد، سعی کنید آن را در شیر، محلول آب نمک یا آب نگه دارید.
- اگر لازم بود غذا بخورید، غذاهای نرم میل کنید و از دندان لبپرشده برای جویدن استفاده نکنید.
- در اولین فرصت برای درمان به دندانپزشک مراجعه کنید.
روشهای درمان لب پریدگی دندان
روش درمان لبپریدگی دندان به شدت آسیبدیدگی بستگی دارد. اگر فقط تکه کوچکی از مینای دندان لبپر شود، معمولاً ترمیم را میتوان در یک جلسه انجام داد. اما اگر آسیبدیدگی یا لبپر شدن دندان شدید باشد، ترمیم دندان به درمان طولانیتر و پرهزینهتری نیاز خواهد داشت. در این بخش با روشهایی آشنا میشوید که دندانپزشکان از آنها برای ترمیم لب پریدگی دندان بهره میگیرند.
باندینگ یا پر کردن دندان
اگر فقط یک تکه کوچک از مینای دندان لبپر شده باشد، دندانپزشک میتواند آسیبدیدگی دندان را با پر کردن ترمیم کند. اگر دندان جلو لبپر شده باشد یا لب پریدگی هنگام خندیدن دیده شود، دندانپزشک احتمالاً درمانی به نام باندینگ را با استفاده از رزین کامپوزیتی همرنگ دندان انجام خواهد داد.
باندینگ یک روش ترمیم رایج برای لب پریدگی دندان، بهویژه برای لبپریدگیهای کوچک یا با پیچیدگی کمتر است. باندینگ درمان سادهای است که معمولاً به بیحسی دندان نیاز ندارد. برای باندینگ ابتدا دندانپزشک اچینگ دندان را انجام میدهد و مایع یا ژلی را برای زبر شدن سطح دندان به آن میزند تا ماده باندینگ به سطح دندان بچسبد. سپس دندانپزشک چسب مخصوص و بعد رزین همرنگ دندان را به سطح دندان میزند. به عبارت دیگر دندانپزشک ماده کامپوزیتی را روی لبپرشدگی دندان و ناحیه سالم دندان شکل میدهد. وقتی دندانپزشک ماده باندینگ را شکل داد تا مانند دندان طبیعی شود، از نور ماوراءبنفش برای سخت کردن کامپوزیت استفاده میکند. اگر از باندینگ به خوبی مراقبت کنید، باندینگ حداقل میتواند ده سال دوام داشته باشد. باندینگ کامپوزیتی 30 تا 60 دقیقه طول میکشد.
ونیر دندان
اگر دندان جلو لبپر شده باشد، به کمک ونیر میتوان دوباره دندان را سالم و کامل کرد. ونیر دندان پوسته نازکی از سرامیک همرنگ دندان یا ماده کامپوزیتی رزینی است که جلوی دندان را کاملاً میپوشاند و آن بخشی از ونیر که جایگزین بخش لبپر شده میشود، کمی ضخیمتر است؛ ونیر تقریباً مانند ناخن مصنوعی است. لازم نیست نگران رنگ دندانتان باشید. باندینگ دندان درمانی است که در آن دندانپزشک رزین کامپوزیتی همرنگ دندان را روی یک یا چند دندان میچسباند تا آسیبدیدگیشان را ترمیم کند. اگر فقط یکی از دندانهایتان لبپر شده باشد، میتوانید آن را با رنگ طبیعی ترمیم کنید. ضرورتی ندارد که تمام دندانهایتان را ونیر یا باندینگ کنید.
دندانپزشک جهت آماده کردن دندان برای درمان ونیر، ابتدا تقریباً 0.3 تا 1.2 میلیمتر از مینای دندان را از روی سطح دندان میتراشد. سپس از دندان قالب میگیرد و آن را به لابراتوار دندانپزشکی میفرستد تا ونیر را آماده کند. ونیر معمولاً یک یا دو هفته بعد آماده میشود، در این زمان با شما تماس گرفته میشود تا برای چسباندن ونیر به کلینیک مراجعه کنید. برای چسباندن ونیز ابتدا اچینگ دندان انجام میشود و دندانپزشک مایعی را برای زبر و ناهموار کردن سطح دندان روی آن میزند. سپس دندانپزشک سیمان مخصوصی را روی ونیر میزند و ونیر را روی دندان آمادهشده میگذارد. وقتی ونیر در جای مناسب قرار گرفت، دندانپزشک مواد شیمیایی فعال موجود در سیمان را با تابش نور مخصوص فعال میکند تا سیمان به سرعت سفت شود و ونیر به دندان بچسبد.
همچنین ونیر انتخاب خوبی برای ترمیم لبپر شدن دندانی است که قبلاً درمان باندینگ روی آن انجام شده است. عمر ونیر میتواند ده تا بیست سال باشد. ترمیم یک دندان با ونیر معمولاً 30 الی 60 دقیقه طول میکشد، بنابراین برای ونیر چند دندان باید چند بار به دندانپزشک مراجعه کنید.
روکش دندان
اگر تکه بزرگی از دندان جدا شده باشد یا دندان پوسیدگی گستردهای داشته باشد، ممکن است دندانپزشک بخش باقیمانده دندان را بتراشد و روکش به شکل دندان را برای محافظت از دندان و زیباتر کردنش روی آن بگذارد. روکش دائمی از فلز، سرامیک جوشخورده به فلز، تمامرزینی یا تمامسرامیکی ساخته میشود. هر کدام از انواع روکش مزایای خاص خود را دارد. روکش تمامفلزی محکمترین نوع روکش است. روکشهای سرامیکی و رزینی را میتوان به شکلی ساخت که تقریباً مانند دندان اصلی باشد.
اگر بالای دندان کاملاً لبپر شده باشد، اما ریشه هنوز سالم باشد، دندانپزشک یا متخصص ریشه دندان را عصبکشی میکند، پین یا پستی را در کانال ریشه قرار میدهد و سپس ساختاری را ایجاد میکند که برای نگه داشتن روکش کافی باشد. در نهایت دندانپزشک روکش را با سیمان روی ترمیم تقویتشده با پین یا پست میچسباند.
برای روکش کردن دندان معمولاً باید دو بار به دندانپزشکی مراجعه کنید. دندانپزشک در جلسه اول از دندانتان عکس رادیوگرافی میگیرد تا وضعیت ریشهها و استخوان اطراف دندان را بررسی کند. اگر دندانپزشک مشکل دیگری را تشخیص ندهد، دندان و لثه اطرافش را بیحس میکند و بخشی از دندان باقیمانده را میتراشد تا فضای کافی برای روکش ایجاد شود. اگر بخش بزرگی از دندان در اثر شکستگی یا لبپرشدگی از بین رفته باشد، دندانپزشک ساختار دندان را با مواد ترمیمی تقویت میکند تا بتواند روکش را نگه دارد. سپس دندانپزشک با مادهای خمیرمانند از دندان موردنظر و دندان مقابلش قالب میگیرد؛ منظور از دندان مقابل دندانی است که دندان شکسته هنگام جویدن با آن تماس پیدا میکند. قالب برای تهیه روکش به لابراتوار فرستاده میشود. ممکن است در این مدت روکش موقت ساختهشده از آکریلیک یا ورق فلزی روی دندانتان گذاشته شود.
در جلسه دوم که معمولاً دو تا سه هفته پس از جلسه اول است، دندانپزشک روکش موقت را برمیدارد، از اندازه بودن روکش مطمئن میشود و سپس آن را به طور دائمی با سیمان مخصوص میچسباند.
بعضی کلینیکهای دندانپزشکی به فناوری تراش دیجیتال مخصوصی مجهز هستند که به کمک آن میتوانند روکش را همان روز بدون قالبگیری با مواد خمیری تهیه کنند. همچنین بعضی کلینیکها اسکنر داخلدهانی دارند که قالبگیری دیجیتال را انجام میدهد و مدل سهبعدی در قالب فایل الکترونیک به لابراتوار ارسال میشود.
[sv slug=”alert”]در صورت لب پرشدگی شدید به طوری که ریشه دندان ها نمایان گردیده، باید فورا به دندانپزشک مراجعه کنید. دندانپزشک دندان را عصب کشی کرده و آن را حفظ میکند.[sv slug=”alert1″]
عصبکشی
اگر شکستگی یا لب پرشدگی دندان در حدی بزرگ باشد که پالپ دندان، یعنی مرکز دندان که حاوی عصبها و رگهای خونی است نمایان شده باشد، باکتریهای موجود در دهان میتوانند وارد پالپ شوند و آن را عفونی کنند. درد، تغییر رنگ یا حساسیت دندان به گرما احتمالاً نشانه بیماری یا آسیبدیدگی پالپ است. ممکن است بافت پالپ بمیرد و اگر بافت مرده برداشته نشود، دندان عفونت میکند و چارهای جز کشیدن آن باقی نمیماند. دندانپزشک پالپ مرده را در درمان ریشه یا عصبکشی برمیدارد، کانال ریشه را تمیز میکند و سپس میبندد.
هم دندانپزشک عمومی، هم متخصص ریشه میتوانند عصبکشی را انجام بدهند. اکثر عصبکشیها دردناکتر از پر کردن پوسیدگی دندان نیستند. دندان باقیمانده در اکثر موارد باید روکش شود تا روکش از دندان ضعیفشده محافظت کند. عصبکشی در یک یا دو جلسه انجام میشود و انجام دادن درمان ریشه به طور متوسط 30 تا 60 دقیقه طول میکشد. درمان ریشه دندانهای بزرگتری که چند ریشه دارند، میتواند تا یک ساعت و نیم هم طول بکشد.
پیشگیری از لب پریدگی دندان
عاملهای زیر احتمال شکستن یا لبپر شدن دندان را افزایش میدهند:
- ورزش کردن: اگر ورزشهای تماسی مانند فوتبال یا هاکی انجام میدهید، باید همواره از محافظ دهانی استفاده کنید.
- جویدن اجسام سخت: از جویدن یخ یا چیزهای سختی مانند آبنبات خودداری کنید.
- پاره کردن بستهها با دندان: هرگز از دندانهایتان برای هیچ کاری جز جویدن غذا استفاده نکنید، نگه داشتن اجسام با دهان، پاره کردن بستههایی مانند بسته تنقلات با دندان یا باز کردن در بطری میتواند به دندانهایتان آسیب بزند.
- سابقه لبپر شدن دندان: یادتان باشد که اگر دندانی قبلاً لبپر شده است، آن دندان آسیبپذیرتر خواهد بود و حتی اگر ترمیم شده باشد، در آینده بیشتر مستعد شکستن خواهد بود، بنابراین از این دندان آسیبپذیر با احتیاط بیشتری مراقبت کنید.
- پوسیدگی دندان: پوسیدگی و سوراخ شدن دندان باعث ضعیف شدن مینای دندان میشود.
- سوزش سردل یا رفلاکس اسید.
- خوراکیهای اسیدی: خوراکیهای اسیدی مینای دندان را از بین میبرند و سطح دندان را بدون محافظ میگذارند، در نتیجه احتمال شکستگی یا لب پر شدن دندان بیشتر میشود.
- سن: افراد بالای 50 سال بیشتر در معرض خطر لب پر شدن دندان قرار دارند، چون مینای دندان به مرور زمان ضعیفتر میشود.
هزینه ترمیم لب پریدگی دندان
هزینه ترمیم دندان لب پر شده متغیر است و به شدت آسیب، دندان درگیر و درمان لازم بستگی دارد. طبعاً برای ترمیم لبپریدگی شدیدی که به عصبکشی و روکش نیاز دارد، باید بیشتر از ترمیم لبپر شدن کوچکی هزینه کنید که با باندینگ ترمیم میشود. بیمه دندانپزشکی بخشی از هزینه درمان یا تمام آن را میپردازد. برای دریافت اطلاعات بیشتر درباره پرداخت خسارت با دندانپزشک یا شرکت بیمه تماس بگیرید. شرکتهای بیمه درمانی عموماً هزینههای درمان لب پریدگی دندان را پرداخت نمیکنند. برخی دندانپزشکان بستههایی اقتصادی را به بیمارانشان ارائه میدهند. خجالت نکشید و درباره امکان پرداخت قسطی یا بستههای تخفیفی از دندانپزشک سؤال کنید.
پرسشهای متداول
دندانم لبپر شده است، ارزشش را دارد ترمیمش کنم؟
در اکثر موارد باید برای ترمیم دندان لب پرشده برنامهریزی کنید. نوع درمان به عمق لبپریدگی بستگی دارد. لبپریدگی دندان به معنای از دست رفتن بخش قابلتوجهی از ساختار دندان است و حتی میتواند به مرور زمان باعث ایجاد ترکها و لبپریدگیهای جدید در آینده شود.
لبپریدگی بسیار کوچک دندان مشکل نگرانکنندهای است؟
لبپر شدن کوچکتر در ابتدا آسیب چندانی را به دندان وارد نمیکند، اما به تدریج عوارض مختلفی را ایجاد میکند. لبپریدگیهای کوچک ممکن است تیز باشند و بخش داخلی گونه را ببرد. بهعلاوه همین لبپریدگیهای کوچک دندان را ضعیف میکند و باعث شکستگی بیشتر دندان میشود. همانطور که لبپریدگی به شکستگیهای بزرگتر تبدیل میشود، مشکلات بیشتری پدیدار میشود.
میتوانم لب پریدگی دندان را نادیده بگیرم؟
دندان لبپرشده در برابر ساییدگی مینا آسیبپذیرتر است، درنتیجه دندان بیشتر مستعد پوسیدگی و سوراخ شدن میشود. اگر لب پریدگی جزئی دندان را که به سادگی با باندینگ رزین کامپوزیتی یا یک پر کردن کوچک ترمیم میشود، درمان نکنید، ممکن است در آینده به درمان گستردهتری نیاز پیدا کنید.
دندان لبپرشده را باید مسواک بزنم؟
تا زمانیکه به دندانپزشک مراجعه نکردهاید، با سمت دندان لبپر شده غذا نجوید. از خوردن غذاهای سفت پرهیز کنید و فقط نوشیدنیهای گرم بنوشید. دندان لبپر شده را میتوانید با دقت و احتیاط فراوان مسواک بزنید و نخ بکشید.
ممکن است بخش کوچک لبپر شده دندان دوباره رشد کند؟
وقتی دندان لبپر میشود، یعنی بخش کوچکی از آن دیگر وجود ندارد. لب پریدگی دندان یکی از مشکلات شایع دندانی است که دندانپزشکان عمومی آن را درمان میکنند. درهرحال بخش لبپر شده دندان دوباره رشد میکند و باید توسط دندانپزشک ترمیم شود.
دندانپزشک میتواند دندان لبپر شده را در یک جلسه ترمیم کند؟
اگر فقط بخش کوچکی از مینای دندان شکسته باشد، دندانپزشک احتمالاً میتواند آن را در یک جلسه ترمیم کند. اما دندان با شکستگی یا آسیبدیدگی شدیدتر به درمان پرهزینهتری نیاز دارد که ممکن است بیش از یک جلسه طول بکشد.
دندان های لب پرشده کنار هم یا رویهم (بالا و پایین) را چگونه میتوان ترمیم نمود؟
ترمیم مناسب برای این دندانها به شدت لب پر شدن و آسیب دندان بستگی دارد. اگر لب پر شدن دندان شدید باشد ممکن است پزشک از روکش دندان استفاده کند.
