عفونت دندان کیسه ای پر از چرک است که توسط باکتری های عفونی ایجاد می گردد. عفونت در قسمت های مختلف دندان و به دلایل متفاوتی می تواند روی دهد. عفونت پری اپیکال در نوک ریشه روی می دهد، اما عفونت پریودنتال در لثه ها و کنار ریشه دندان رخ می دهد. اطلاعات این مقاله به طور ویژه در مورد عفونت پری اپیکال می باشد.
عفونت دندانی پری اپیکال معمولا به خاطر حفره دندانی درمان نشده، صدمه یا درمان دندان قبلی ایجاد می گردد.
دندانپزشکان عفونت دندان را به وسیله تخلیه آن و خلاصی از این عفونت درمان می کنند. شاید بتوانند دندان را با عصب کشی نگه دارند، اما در برخی موارد دندان ممکن است کشیده شود. درمان نکردن دندان عفونی می تواند منجر به بروز مشکلات جدی و عوارض شده و حتی کشنده باشد.
علائم عفونت دندان
علائم عفونت دندان شامل موارد زیر می باشند:
- دندان درد شدید، مستمر و ضربه ای که می تواند به فک، گردن و گوش ها منتقل شود.
- حساسیت به گرما و سرما
- حساسیت به فشار ، جویدن و گاز زدن
- تب
- ورم در صورت و گونه
- گره های لنفاوی حساس و متورم در فک یا گردن
- اگر عفونت از هم باز شود، بو یا طعم بد ناگهانی، مایع نمکی در دهان و تسکین درد.
- مشکل در تنفس و بلعیدن
علائم عفونت دندانی که در بدن منتشر می شود
وقتی عفونت دندان درمان نشود، می تواند به قسمت های دیگر بدن راه یابد و چون فقط عفونت از هم باز شده به این معنی نیست که از بین رفته در واقع از هم بازشدگی عفونت اولین علامت پخش شدن آن است و باید به درستی تخلیه گردد.
اگر درمان نشود، عفونت به فک نفوذ کرده و مسیر خود را به سمت قسمت های دیگر بدن پیدا می کند. عفونت ایجاد شده حتی می تواند به جریان خون وارد شده و باعث سپسیس شود. سپسیس پاسخی کشنده به عفونت در بدن می باشد که باعث می شود مواد شیمیایی که با عفونت مبارزه می کنند حذف گردند. این حالت می تواند تغییراتی ایجاد کرده که چندین اندام را تخریب کند.
در اینجا چند علامت از انتشار عفونت دندان در بدن آورده شده است:
- ورم صورت
- تب
- احساس ناخوشی
- دهیدراته شدن
- افزایش تپش قلب
- افزایش فشار خون
- سردرد
- خستگی
- سرگیجه
- اسهال
- استفراغ
علل عفونت دندان
هر چیزی که باعث باز شدن راهی برای ورود باکتری ها به دندان و بافت های اطراف آن شود، می تواند منجر به عفونت دندان گردد. علل شامل موارد زیر می شوند:
پوسیدگی شدید دندان
حفره یا پوسیدگی دندان تخریب سطح سفت دندان می باشد. این اتفاق زمانی روی می دهد که باکتری ها قند موجود در غذاها و نوشیدنی ها را تجزیه کرده، اسیدی تولید می کنند که به مینای دندان آسیب می زند.
دندان شکسته یا ترک خورده
باکتری ها می توانند به درون هر منفذی در دندان نفوذ کرده و به مغز دندان برسند.
بیماری لثه (پریودنتیت)
بیماری لثه التهاب و عفونت بافت های اطراف دندان می باشد. هنگامی که بیماری لثه پیشروی می کند، باکتری ها به بافت های عمیق تری دسترسی پیدا می کنند.
صدمه به دندان
صدمه به دندان، حتی اگر ترک قابل مشاهده ای دیده نشود، می تواند به مغز داخلی دندان آسیب برساند. آسیب، دندان را مستعد عفونت می کند.
عوامل مؤثر در افزایش خطر ابتلا به عفونت دندان
این عوامل ممکن است احتمال عفونت دندان را افزایش دهند:
بهداشت نامناسب دندان
عدم رسیدگی مناسب به دندان ها و لثه مثلا مسواک نزدن دو بار در روز و نکشیدن نخ دندان می تواند خطر پوسیدگی دندان، بیماری لثه، عفونت دندان و دیگر مشکلات دهان و دندان را به وجود بیاورد.
رژیم غذایی غنی از قند
خوردن غذاها و نوشیدنی های قندی، مثلا شیرینیجات و نوشابه، به طور مداوم، می تواند به ایجاد حفره دهانی و عفونت دندان کمک کند.
خشکی دهان
داشتن دهانی خشک می تواند احتمال پوسیدگی دندان را افزایش دهد. دهان خشک اغلب به خاطر عوارض جانبی داروهای خاص یا فرسودگی بافت ها ایجاد می گردد.
سیگار کشیدن
افراد سیگاری دو برابر دیگران احتمال ابتلا به عفونت دندان را دارند.
داشتن سیستم ایمنی ضعیف
بیماری ها یا داروهایی که پاسخ ایمنی بدن را کاهش می دهند، باعث می شوند که مبارزه با جرم دندان سخت تر گردد.
راههای تشخیص عفونت دندان
بعلاوه معاینه دندان و نواحی اطراف آن، پزشک ممکن است موارد زیر را نیز انجام دهد:
ضربه زدن به دندان ها
دندانی که در ریشه عفونت دارد معمولا به لمس و فشار حساس است.
توصیه عکس برداری اشعه ایکس
عکس برداری از دندانی که درد دارد می تواند به تشخیص عفونت کمک کند. دندانپزشک ممکن است از عکس برداری اشعه ایکس برای اینکه بداند آیا عفونت در نواحی دیگر پخش شده است یا خیر، استفاده کند.
توصیه عکس برداری CT
اگر عفونت به نواحی دیگر در گونه پخش شده باشد، CT اسکن ممکن است برای دسترسی به وسعت عفونت استفاده شود.
درمان عفونت دندان
هدف درمان از بین بردن عفونت است. برای دست یابی به این هدف، دندانپزشک ممکن است موارد زیر را انجام دهد:
باز کردن (برش دادن) و تخلیه عفونت
دندانپزشک شکافی کوچک به داخل عفونت ایجاد می کند تا چرک را تخلیه کرده و سپس ناحیه تحت درمان را با آب نمک سالین بشوید. گاهی لوله کوچک تخلیه ای کار گذاشته می شود تا ناحیه تحت درمان را باز نگه دارد و ورم را کاهش دهد.
عصب کشی
این کار می تواند به حذف عفونت و نگه داشتن دندان کمک کند. برای انجام این کار، دندانپزشک شکافی به داخل دندان ایجاد می کند، بافت مرکزی عفونی (مغز دندان) را برداشته و عفونت را تخلیه می کند. سپس کانال های عصبی و قسمت مغز دندان را پر می کند. روی دندان ممکن است یک تاج قرار گیرد تا محکم تر گردد، مخصوصا اگر این عمل درمان روی دندان های عقبی روی دهد. اگر از دندان ترمیم شده خود به خوبی مراقبت کنید، تا آخر عمر ماندگار خواهد بود.
کشیدن دندان عفونی
اگر نتوان دندان عفونی را نگه داشت، دندانپزشک دندان را کشیده و عفونت را تخلیه می کند.
تجویز آنتی بیوتیک
اگر عفونت محدود به ناحیه عفونی شود، ممکن است نیاز به آنتی بیوتیک نداشته باشید. اما اگر عفونت به بافت نزدیک دندان، مثلا فک یا نواحی دیگر، نفوذ کرده باشد، احتمالا دندانپزشک برای متوقف کردن انتشار عفونت، آنتی بیوتیک تجویز کند. اگر سیستم ایمنی ضعیفی داشته باشید نیز، ممکن است مصرف آنتی بیوتیک توصیه گردد.
سوالات پر تکرار
سوال 1: آیا عفونت دندان به خودی خود از بین می رود؟
عفونت دندان به خودی خود از بین نمی رود. اگر عفونت باعث از بین رفتن مغز دندان شود، ممکن است دندان درد متوقف گردد. درد متوقف می شود، زیرا عصب عملکردی ندارد، بنابراین ممکن است قادر به حس کردن درد نباشید. با این حال، باکتری ها به انتشار خود و تخریب بافت های اطراف ادامه می دهند.
سوال 2: چه اتفاقی می افتد اگر عفونت دندان را درمان نکنیم؟
کشنده ترین تاثیر درمان نکردن عفونت ریشه دندان سپسیس است. این اتفاق زمانی روی می دهد که عفونت باکتریایی در جریان خون منتشر شود و سیستم ایمنی، التهابی سراسری را در سیستم بدن ایجاد کند که می تواند اندام ها را تجزیه و رگ های خونی را مسدود کند.
سوال 3: آیا عفونت دندان منتشر می شود؟
عفونت دندان مجموعه ای از چرک و باکتری ها است که در داخل دندان یا لثه تشکیل می شوند. بدون درمان مناسب، عفونت دندان می تواند به نواحی دیگر بدن منتشر گشته و منجر به مشکلات جدی و احتمالا کشنده گردد.
سوال 4: آیا می توان از عفونت دندان جلوگیری کرد؟
می توانید احتمال ایجاد عفونت دندان را با مراجعه منظم به دندانپزشک و معاینات و تمیز کردن مرتب دندان ها کاهش دهید. اگر دندانی لق شده یا ترک خورده، باید به دندانپزشک مراجعه کنید. سلامت دهان برای سلامت دندان ها بسیار مهم می باشد. در خانه، دندان ها را دو بار در روز مسواک زده و یک بار نخ دندان بکشید.
سوال 5: چگونه می توان درد عفونت دندان را ساکت کرد؟
دندان درد نشانه این است که باید به دندانپزشک مراجعه کنید. وقتی منتظر رسیدن روز قرار ملاقات هستید، شستشو با آب نمک گرم و مسکن های بدون نسخه می توانند درد را تسکین دهند.
سوال 6: چه مدت زمان می برد تا عفونت دندان ایجاد شود؟
عفونتی که به علت پوسیدگی دندان است می تواند چند ماه طول بکشد تا ایجاد شود. زیرا فرایند پوسیدگی می تواند مدتی زمان ببرد تا به مغز دندان رسیده و آن را تخریب کند.
